Murti & Wisdom والحكمة

Author: Maydhane

  • Anshaxa 2020ka

    “Xaawalayda hanad iyo Nin ragaa xurmeeyee Xaflad laysu wada yimi Xuural cayn gashaantiya Nin xor ahi kabtiisiyo Xaglo guna ma saaree Uma quudho xanaftee” Maxamed Cumar Mutanabi   Caawa waxaan arkay muuqaal aad ii gilgiley. Waa muuqaal, sida aan is idhi isla markaana loo soo bandhigay ay tahay sidii lammaane reer wada dhisanaya oo aroosku…

  • Akhriska Kalkan: 2019

    Kani waa taxayga sanadkan. Iyadoo ay ku xidhan tahay helitaanku, qaar ayaa laga saari karaa, kuwa kalena waa lagu soo kordhin karaa. Waa uun tallaabo hor leh oo ka duwan tii awal oo isu dayeysa in inkastoo aanad sheeda ka wada dooran karin sanadka akhriskiisa haadda buugta loo helayo awgood, haddana in uun la isku…

  • Iskaa-Tusto

    Caawa waa gurcud dam ah. Haddana, waa kasii goor iyo goob qul ah. Qolka baas maxaa iftiin oo dhan ka qariyey! Waxaan horjoogaa iskaa-tustada jooga qofka ka dheer ee ku ligan gidaarka. Waxaan rabaa inaan is arko. Saw lama odhan iyadaa iskaa tusi? Kolba dhinac ayaan isku malmalaa. Aad baan u eegaa dhankay iga xigto.…

  • Akhriskii Kal Hore: 2018

    Tan iyo markii aan bilaabay qormooyinka sannadlaha ah ee akhrisyadayda qaar ka mid ah (2014, 2015, 2016, iyo 2017), waxa igu soo noqnoqonayey faalooyin daaran dareenada togan ee laga qaatay. Guud ahaanba nolosheena hadda waxa aad looga dareemaa baahida bulshadu u qabto waxtar uu qofba meesha uu ka haqabtiri karo kaga aado. Waana isla dareenadaas…

  • Akhriskii Kal Hore: 2017

    Saddexdii sanno ee ugu dambeeyey (2014, 2015, 2016) ayaan mid kasta soo qorey bilowgii sannadka cusub qaar ka mid ah buugtii aan akhriyey kalkii hore. Kalkan waan la raagey. Saaxiibo dhaw oo saaxiibtinimadayada ay weheliso akhris jacaylku dib u dhacaas way ka xumaadeen, wayna i dareensiiyeen. Mid ka mid ahi wuxuu igula kaftamay, “Durba sawdiga…

  • FARRIIN KU SOCOTA MADAXWEYNAHA LA DOORTAY

    Wq Maxamed Saleebaan Cumar Qormadan Maxamed kula talinayo Madaxweynaha La Doortey waa miid. Waana mid ii taabanaysa si heerar kala sarsarreeya leh. Waa mare saaxiibkay danta qaranka weeye wuxuu odhaahdiisa ka dhiibtay isagoon qool ku xidhnayn. Dabcan way muuqataa in hawraartiisa ay muunadaysay taageeradiisu laakiin ayna sargoyn. Mar labaadka, waa qormo muujinaysa sida duruufaha hortaagan dawladda…

  • Akhriskii Kal Hore: 2016

    Akhriskii Kal Hore: 2016

    Inaad qotadooda hoos ugu degto iyo baaxaaddooda jibaaxdo waxay ku kala xidhan tahay kolba waxaad ka rabto – taas oo aniga iyo cid kale toona akhristaha u go’aamin karayn.

  • Qabyaalad: Yeedhan Mise Yuusan?

    Dhacdada Burco ee isgaashaanbuuraysiga labada beelood ma aha wax dadka hore uga qarsoonaa. Beelaha siyaasadda iskugu hiilinayaana maanta ma bilaabmin. In la sheego waxa la is odhan karaa wixii hoos aan u wada ogeyn ayey kor u qaadeen. Dad badan markaasay la urtey. Urta dhabta ahi waa in wakhti omos ah, oo dad iyo duunyaba halis ku…

  • Kooxda Akhriska ee Qalin-Leef: Warqad Furan

    Akhrisku marka hore waa qiraal… Waa qirashada in aanad ku kaaftoomayn… Waa bu’da ahaanshaha aadamaha oo ah ku dhiman, baahiyo badanna leh. Dhanka kale, akhrisku waa rajo. Waa rajada aad ka qabto in waxaas kaa dhiman laguugu yaboohi karo… Ugu dambeynta se, akhrisku waa buuxinta muggaaga qof ahaaneed. Waa u tebinta wixii aad ka korodhsatay…

  • Meherka Masjid lagu Qabto Maxaa laga Wadaa?

    Berigaas na yaabkaas ayaa taagnaa: kitaab aan la isbarayn oo la isku mehersanayo dad badan way ka yaabeen. Imikana masjid la isku mehersado oo aan dhaqaale lagu dhawrayn, meher markiisa hore ba anshax lahaana lagu qabanayo.

  • Badbaadiyaha Bedqaba

    Waxa aan iyaga la hadalhaynba wixii anshax qulquley – ama dalka ha weydaartaan, ama goleyaal gaar ah uun ha weydaartaan e. Sida laga soo weriyey dadkii hore, wejigu wuxuu ahaa baasaboor meel walba lagu maro. Haddana waxa la werinayaa in baasaaboorku yahay wejiga meel walba lagu maro. Sida se wejigu ugu guurey baasaaboorka, ama baasaboorku…

  • Akhriskii Kal Hore: 2015

    …qiimaha akhrisku kuma jiro tirada ee waa tayada; kuma jiro intaad garatay ee waa intaad guddo; kumana jiro intaad ku xidhan tahay aragti iyo qof ee waa intaad u xalan tahay aragti iyo qof cusub.

  • Bilan

    Gegeda diyaaradaha ee Nayroobi waxaan beri kula kulmay qof iga yaabshay. Waxay ahayd hiirtii waaberi; shantii iyo badhkii subaxnimo. Waxaan u soo kallahayey Hargeysa. Safka waxa iga horeeyey dad badan oo ay ku jirtey gabadh ay la socdeen dad aan is idhi waa ehel ama asxaab. Qaarkood ayaan u qaatay inay waalid u yihiin ama ugu…

  • Dear

    Not everything dear Is near Nor everything near Is dear Dear is not near Nor is near dear So hear

  • Bakayle Iyo Diin

    Beri hore waxay jirey bakayle. Bulbullayaashu waxay baradooda kula noolaayeen diin. Bakaylaha kii ugu weynaa ayaa maalin shiriyey rayidkii. Wuxuu ugu baaqay nolosha in wax laga bedelo. Wuxuu yidhi: Bakaylow, maanta saw ma dhamid? Yar iyo weyn, indheergarad iyo culimo, rag iyo haweenba, ma cid baa kaa maqan? Nin weyni waayihii sheegye, diinkan agtiina daaqa…

  • Sixid iyo Cudurdaar: Gorfeyntii Hal Ka Haleel

    Dhawaan mar aan akhristayaasha la wadaagay qormada magaceedu yahay Gorfeyn: Hal Ka Haleel oo sida magaca laga dhadhansanayo ah gorfeyn aan ku sameeyey buugga uu ka qoray Maxamed Baashe X. Xasan abwaanka Maxamed Ibraahin Warsame (Hadraawi), waxaan ku sheegay anigoo sideeda usoo xiganaya intan oo qaldan: “Waa halkii Hadraawiye, “Dadkaa wax lagu yahay.”” Ereyada aan u…

  • Tilmaamaha Maalmaha

    Guud ahaan, dunidu waxay isla aqoonsan tahay jiritaanka toddoba maalmood. Af walibana wuxuu u leeyahay magacyo uu u kala yaqaan toddobadaas. Afka Soomaaliga ah, sida Boobe Yuusuf Ducaale kasoo weriyey Allaha u naxariistee Xasan Sheekh Muumin, waxay ahaayeen inagoo isugu xijinayna siday maalmuhu isugu keen xigaan: Koobin (Axad), Lammin, Lamtoka, Koodaar, Hakisa, Hakis-Bila, iyo Soo-Roga…

  • Gorfeyn: Hal Ka Haleel

    Gorfeyn: Hal Ka Haleel

    Suugaanta cuddoon waa mid la socota, aan se la joogsan, xilligeeda. Waa daahrogga dhabta ku dahsoon dhalanteedka joogtada iyo joogtaynta qulqulatada nolosha.

  • Aqoonta

    Qormadan hoos ku taal waa turjumidda “Of Studies“ oo uu qoray Faraansis Baykan (Francis Bacon) oo ahaa faylasuuf iyo qoraa noolaa intii u dhaxaysay 1561 – 1626. Waa qormo ku cukan aragtiyo qoto-dheer oo ku saabsan aqoonta, raadcadeeda, iyo faa’iidooyinkeeda. Intii aan turjumayey waxaan ku dedaalayey in aan u ilaaliyo qormada bu’deeda, bilicdeeda, iyo baaxadeeda oo iigu kala mudan…

  • Love is Brave

    Inside a cave I took a shelter From the troubles that fester With the smile of a jester I lived a life full of jolly No heart, but mighty belly Till I was touched by a holy In love that came with no folly

  • Who Am I?

    I am Falcon trying just to walk Not singing valor but just to talk In body and mind of opposing ways Had I only shown all that pent up grace Glittering in full bloom right on thy face Life would be nothing short of a dais

  • Shawr: Tol Waa Tolane

    بسم الله الرحمن الرحيم    وَقَالَ ارْكَبُواْ فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ  “wuxuuna yidhi ku kora Magaca Eebe oy kuna socon kuna joogsan Eebahayna waa dambi dhaafe naxariista.” Aayadda 41aad ee Suuradda 11aad ee Huud. [1]   Dadka badankii siday ugu adag tahay muddeynta isbedelka aaraa’dooda ayaan la wadaagaa. Sidaas darteed, waxaan isku dayi…

  • Akhriskii Kal Hore

    بسم الله الرحمن الرحيم      (اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ(٣) الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ (٤ عَلَّمَ الإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ (٥ Akhrisku wuxuu ugu jiraa dadka Muslimiinta ah kaalin aan mudankeeda lasoo koobi karin. Waxaan shaki ku jirin amarkii ugu horreeyey, iyo ereygii ugu horreeyey, ee xagga Eebbe uu uga keenay Jibriil (NKHA) Nabi Maxamed (NNKHA) inuu ahaa “اقرا” oo…

  • Gorfayn – Ku Saabsan Qorista: Sooyaalka Xirfadda

    Hordhac Qoraalku mar waa sooryo. Maankaaga aragtiyaha ku cukan iyo warka ceegaaga markaad qalinka ku dareeriso waxaad ugu talogelaysaa waa inaad ku soorto akhriste jooga meel kaa duwan miley kaa duwan. Waxaad u tebinaysaa fallaadho dareen sida oo turqa maankiisa, ruxa qalbigiisa ama gariiriya ruuxdiisa. Gujada waxaad ka wadaa inuu wax ka bedelo falkiisa joogto…

  • No Haggle for Struggle

    Give all your best not to buckle No such room for those who bungle Revolutions fates dangle Eking life off death in angle No haggle for struggle When your eyes are on the sky Soar with those who like to fly Never stop at any less high Even for a deserved sigh No haggle for…

  • No Reason To Blame

    If I not part of your toilGrowing seeds in the soilAnticipating as fruits coilI have no reason to blameIf you think I am that lame 

  • Commonsense: The Pursuit of Wisdom

    We, the Ummah of Iqra’ (read), would be totally doomed if we cannot think, narrow-minded and intellectually stagnant if we don’t want to think, and slaves if we don’t dare to think. Education and especially Islamic education requires critical thinking, not just parroting. Read a book, write a book, plant letters in the soil, so…

  • Cadan

    Maansadan waxay ka dhalatay rabshadihii beriga dhawayd ka dhacay Cadan oo ay joogaan Gacalisadayda Aniisa Axmed Cumar iyo Curadayda Yaasmiin Mukhtaar Xasan dhammaadkii bishii lasoo dhaafay ee 12aad sannadka 2013.  Heesba waxaan u daayey Waxaan durbaanka hooyey Ee dabaaldegii hagaasiyey Waa dabkaa Cadan haleelay Hubkaa iyo qaraxa dayaamay Halbawlaha daabka saaran Beerka hantaaq la diidey…

  • Caynaan

    Cududaan tijaabi idhi Bal ciijiyoo shaashle Car libaax luqun qabo Isagaaba iga cararay Bal celiyoo marka kale Waxaan calmaday adduun Ciddibaanan kusoo helay Car mar kale eegoo Ruux dhannoo caqli leh Ereyo cabiran u dhiiboo Cantoobi qubuul idhi Illeyn iyadna maaha culays Taariikhda cagaysaan Cabir ka qaatoo Duulaanka ciidan Ku qabsado carro kale Calaf uu…

  • Rumi

    1. Since moon and sun wed 2. Each remain suspend 3. Or so of love Rumi read 4. So are those lives in love led 5. Each with the fuel of the other fed 6. The flame of life thus lit 7. Here a trough of one’s pit 8. Set on the peak of other’s…

  • The Day Of Somaliland Students Died Young: Any Hero To Revive?

    Today, I came across this article which I wrote in May 2006 in protest of the abolishment of university student committees or unions which led to the death of the Day of Somaliland Students. After seven years, I still feel this and dread the passing of every May 2nd that I do not hear students…

  • Murankii Xubnahayga

    Markaan huluushay bustaha, saw kuma ambabarin xamxam iyo dood kulul oo la isku qaaday. Laba xubnoodoo is tusay inay kuwa kale xus dheer yihiin, saw midiba dhan garteeda uma dhiiban. Aniguna, xaadire, soo daaya midba tiisa saw ma odhan.

  • Kala Duwanaanshuhu Waa Dahab

    Ku: Golaha Tifaftirka Weedhsan.com Ujeedo: War-Murtiyeedka Doodda Dhasha iyo Dhaqaalaha Mudane, Marka hore iga guddoon salaan la mid ah tii aad war-murtiyeedka ugu soo gudbiseen ka qaybgalayaasha dooda Dasha iyo Dhaqaalaha. Waxaan idiinka mahadnaqayaa sida dulqaadka leh, kartiduna ka muuqato ee aad doodaas usoo gudbinayseen. Waxa xusid mudan sidaad u fududeyseen u kala socdaalka aragtiyaha kala duwan…

  • Dhal, Dhin ama Dhufaan: Adi Lee Waaye!

    Doodda ay curisay qormadii Axmed Deeq ee Ubad badan uma baahnin, waa mid xiiso badan ku dhexfurtay saddex-xagalka adeegsiga aqoonta, caqliga, iyo diinta. Waxa xiisahayga balbaliyey intaan laga qorin iyo cidda aan ka qorin. Halkaasaan is leehay, intii Eebbe karti kuu siiyo, ku dar. Aadamigu dheeli ma waayo. Arrimaha nolosha ee murugsani waxay ku dhaliyaan dadka…

  • A Tale of Three Journeys

    Dedicated to my sister, Hamda Nasiya, and the other sisters who are fighting for justice, enlightenment, and development one girl at a time. They are the inspirations under our noses we keep missing. History is interesting until you have to take a test or, worse, until you have to face the daunting job of weaving…

  • Midho iyo Maamuus

    Bulsho kasta, tarxumaa ku jeclaysiin; tarsamena wuu ku nacsiin. Xumaha iyo samaha ku ladhan tarku waa sifaha tayo ama tiro ee ay leeyihiin bulshadaas labkeeda iyo dhedigeedu. Bulshadu waxay ku wada nooshahay taranka, mid bidhiiqiya iyo mid badsadaba, mid wanaajiya iyo mid wakiyaba, ay isku biirshaan xubnaheedu. Sidaas darteed, caqliga caadiga ahi wuxuu ku siinayaa…

  • Meherkaagii Hoo

    Qormada Aamina Muuse Weheliye ee magaceedu yahay Meherkayga i sii waa qumbulad ku dhex qaraxday bulshada Soomaaliyeed wakhti ku haboon. Halkan anigu dib ugu celin maayo wixii Aamina sheegtay, laakiin waxaan jecelahay inaan ballaadhiyo soohdinta ay ka hadashay. Ballaadhintaasi waxaan u arkaa inay lama huraan u tahay helitaanka qoys wanaagsan oo unug u ah bulsho isku…

  • Park Your Car Like Your Soul

    Three nights ago, my friends and I went to Al Omari Mosque in Edmonton to say Isha and Taraweeh prayers. The parking was not only full, but had a lot of cars, ours included, circulating to find a spot missed by the others. When at last we thought we got the blind spot, a parking…

  • Thoughts On Aid

    The Cost of Aid is a talk on this Al Jazeera Counting The Cost program. I felt compelled to write a piece off the mark to be followed by other in the future, God Willing. From the Lords of Poverty to Moyo’s Dead Aid, the international aid is receiving a lot of criticism lately. One…

  • Su’aalahaa U Mudan

    “Markay dani meeday tidhi Maxaan talo meel ka dayey Markay dani maaha tidhi Weydiiyey qof meel ka dayey Markay dani maaha tidhi Ku laabtay halkaan ka dayey Markay dani maaha tidhi Kasii dayey meel la dayey” Maansadii Dabahuwan ee uu curiyey Maxamed Ibraahin Warsame “Hadraawi” Inteena rumaysan Ta Weyn, ta yari lama sii ridna. Saamiga aad…

  • Jaadadka Keligii-Talliyaha Reer Afrika

    Saddexlayda (trilogy) Jaadadka Keligii-Talliyaha Reer Afrika waa hawl ballaadhan oo Nuuradiin Faarax ku koobay saddex buug hirdanka dhexyaala keligii-talliyaha iyo bulshada uu u talliyo. Saddexdaas buug oo mid kastaa ka hadlayo siday isula falgaleen keligii-talliyaha iyo qoysaska ama shaqsiyado cayimani isla markaana iskugu soohmeen halganka ay ugu jiraan inay difaacaan ama dumiyaan nidaamka keligii-tallisnimo, qaarkood…

  • Macno-Goobista Dadka

    Magaca Buugga: Man’s Search For Meaning “Macno-Goobista Dadka” Magaca Qoraaga: Victor E. Franklin “Fiktor Faranklin” Daabacaddii: Beacon Press  Turjumistii: Ilse Lasch Sannadka Daabacaadda: 2006 (Ugu horreyn wuxuu buuggani kusoo baxay Af-Jarmal sannadkii 1959kii) Bog-tirsi: 163 Xaamud waa nin fiiro dheer ku darsaday joogtaynta in indhihiisu u furnaadaan la’yaabka dunidda. Maalinba mid ka tilmaamane, wuxuu maalin igaga…

  • Feedh Qalloocan Mise Bulsho Qalloocan?

    Magaca Buugga: From A Crooked Rib “Ka Timid Feedh Qalloocan.” Magaca Qoraaga: Nuuradiin Faarax Daabacaddii: Penguin Sannadkii la qoray: 1968 Bog-tirsi: 163 Buuggan kor ku xusan oo ah male-awaal wuxuu qoraagu inagu guddoonsiinayaa sheekada Ceebla. Ceebla waa gabadh ku dhalatay oo ku barbaartay miyiga ilaa awowgeed oo ahaa cidda qudha ee nolosheeda go’aamisaa uu guurkeeda u qabanqaabiyey…

  • The Living Legacy of A Legendary Poet

    Abdirahman Adan Mohamoud abdirahman.adan@gmail.com Late Gaarriye (may Allah shower mercy on his abode) touched all of the Somali ethnic in so many ways. He touched some of us personally; others professionally; but all profoundly. He touched Abdirahman all – personally at Amoud, professionally as a key player in Habitat’s work on Somaliland local governments and…

  • Then, Whose Fault Is It?

    Umayma Abdulahi Issa Good umayma022@hotmail.com One of the pictures that never left my mind was on the wall of late Dr. Annelina Tonelli’s office. It showed a person who faces a mirror which reflects his back. Late Dr. Tonelli died trying to fix that picture. Here, Umayma redraws that picture – this time, in words…

  • Bitter & Sweet: Qaasimi Flavor of Leadership

    By Hamse A. Khaire abdeeq2005@hotmail.com Literature, according to some, is an honourable appreciation of tragedy. Leaders inspire their followers not only away from tragedy but also into utopia. Hamse helps us to appreciate Qaasim’s poem in light of the duality of unity or, maybe, the multiplicity of unity. More importantly, he unshackles us from the…

  • Somaliland Local Governments

    Abdirahman Adam Mohamoud Most of us questioned the value of local elections over nominated commissioners. Abdirahman shows us councillors have done more than we think and less than they could.  This digest, whose original full version is available here, demonstrates why local elections matter – for your health, income, and development – more than helping a political…

  • Experiencing Amoud

    By Khadija Abdillahi Sheikh A Nigerian colleague of mine once told me that they have a saying in Nigeria which is like, “You go through the school and let the school go through you.” I have not seen a place where that is more vividly present than Amoud – a place where you can call…

  • It Doesn’t Make Sense

    One sentence that I used to hear a lot, but seems to be fading away, is “It doesn’t make sense.” I have no idea why I used to hear it a lot. For whatever reason, a lot of talkers in the past had a high time making themselves believable. I cannot suspect their oral prowess. A…

  • Beri Waa Goorma?

    Bilowgii 2010ka ayaan ku qoray magaasiin ay leeyihiin Y-Peer qormo kooban oo ka hadlaysa dhallinyarada iyo ka qaybgalka siyaasadda, anigoo isha si gaar ah ugu hayey da’da iyo siyaasadda. Haddaba imika oo laga joogo laba sannadood, waxaad moodaa in wax iska bedeleen waayihii aan ku qoray qormadaas. Markaad eegto musharixiinta goleyaasha deegaanka ee Somaliland, waxa kusoo…

  • Umalkhayr: A Heroine Amongst Us

    At the end of my fifteen minute break today, I mindlessly checked my Facebook account. The news of the passing of Umalkhayr Abdi Omar blew my mind. I was not the same afterwards. The whole world seemed to stop for a while. I could not even tell where I was at the time – I…

  • Guryo-Noqoshadii Qaysar

    Qaysar wuxuu kusoo beegmay goor jabhad ka mid ah kuwii uu hogaaminayey dilayo saaxiibkii. Waa mar la legdaday saaxiibkiisii dad ugu dhawaa. Wuxuu dhuftay jabhadkii isagoo ku qaylyay. Hadal laguma soo celin. Jabhadkiina wuu kasii jaqaafiyey. Labadii saaxiibada ahaa ayaa isku keliyeystay. Gacantuu u fiiqay saaxiibkii si uu dhulka uga soo kiciyo. Saaxiibkii wuu soo…

  • Corruption: A Socially-Transmitted Disease

    The word, corruption, occupies the lines of newspapers throughout the globe not for the sake of adoration, but for condemnation and disdain. It is a human suffering and atrocities; yet, it is committed by humans. It is an act no one pleases to be associated with, though only a tiny minority manage to be clean from…

  • The Incongruous Mediators

    Saeed Ahmed Mohamoud Hargeisa, Somaliland saeed_mohamoud@yahoo.com This article, written in a time when Kenya is trying to show the world its commitment to install viable state in Somalia (just at the start of the Imbagati Conference), delves deep into the way Kenyan Authorities treat, or more accurately, mistreat the Somalis doing business or whatever in…

  • Finance: What Does It Offer Me?

    Psychologists, even today, are arguing how much of our character comes from nature – that is the genetical and biological inplants – and how much of our behavior come from our nurture – the social environment that mold the way we think and act. My dad belongs to the latter part. Actually, he is not…

  • The Dead Still Living

    At the northern corner of Gandhi Library, Hargeisa, there sits a young man in his mid twenties with a literature book in his hands. He is reading an article in the book with his eyes open wide, his posture straight up and his face filled with all the enthusiasm one can demonstrate in this highly…

  • Is Success Secret?

    It was my friend’s motto that success was never a secret. I recall the last time he condemned the reading of inspirational books, saying that, “You have all the theories inside you. All you need is to put that into practice. No more time to waste around.”

  • Endless Bounty

    Wisdom, or Murti, is an interesting thing to pursue. It has no locality. Thus, it takes you to different places and shows you things it has no intention of teaching you. It allows you to indulge and appreciate them as the main course is at the background filling in.